Państwa Afryki
państwa afryki, flaga Egiptu państwa afryki, mapa Egiptu

EGIPT


Egipt - państwo w północno-wschodniej Afryce i na półwyspie Synaj, nad Morzem Śródziemnym i Morzem Czerwonym; graniczy na południu z Sudanem, na zachodzie z Libią, na północnym wschodzie z Izraelem.


Podstawowe informacje

Powierzchnia - 1 001 450 km2
Ludność - 81 714 000
Gęstość zaludnienia - 82 osób/km2
Język urzędowy - arabski
Stolica - Kair
Jednostka monetarna - funt egipski


Ustrój polityczny

Zgodnie z konstytucją z 1971 władzę ustawodawczą sprawuje 1-izbowy parlament - powoływane na 5-letnią kadencję Zgromadzenie Narodowe, które składa się z 458 członków. 10 członków Zgromadzenia jest nominowanych przez prezydenta, a 448 wyłanianych w wyborach powszechnych w 48 okręgach wyborczych. Prezydent pochodzi z nominacji parlamentu, a następnie jest wybierany w wyborach powszechnych na 6-letnią kadencję, która może być odnowiona. Prezydent mianuje przynajmniej 1 wiceprezydenta oraz rząd. Organem doradczym rządu jest Rada Konsultacyjna (Shura).


Historia

  • XXVII w. p.n.e. - 30 r. p.n.e. - Funkcjonowanie na terenie Egiptu dobrze zorganizowanego państwa, z monarchą-faraonem na czele
  • 30 r. p.n.e. - Podbój Egiptu przez rzymskiego cesarza Oktawiana Augusta, po kilku wiekach przechodzi pod panowanie Bizancjum
  • 639-641 n.e. - Podbój kraju przez Arabów, który wprowadzają islam i język arabski
  • 1250 - Zdobycie Egiptu przez Mameluków
  • 1517 - Podbój kraju przez Turków i włączenie Egiptu do Imperium Osmańskiego
  • 1798 - Inwazja francuska i okupacja Egiptu przez wojska napoleońskie
  • 1801 - Wycofanie się Francuzów z Egiptu
  • 1805 - Władzę w Egipcie obejmuje albański oficer Muhammad Ali, który zostaje później uznany przez sułtana za namiestnika Egiptu
  • 1859-69 - Budowana Kanału Sueskiego
  • 1881-82 - Powstanie narodowe
  • 1882 - Początek okupacji Egiptu przez Brytyjczyków
  • 1914 - Uzyskanie przez Egipt statusu brytyjskiego protektoratu
  • 1922 - Przyznanie Egiptowi nominalnej niepodległości; głową państwa zostaje król Faud I
  • 1936 - Objęcie tronu przez Faruka I, przyznanie Egiptowi pełnej niepodległości
  • 1946 - Wycofanie wojsk brytyjskich z Egiptu z wyjątkiem Kanału Sueskiego
  • 1952 - Obalenie Faruka I przez armię w wyniku bezkrwawego zamachu stanu
  • 1953 - Ogłoszenie Egiptu republiką, z generałem Muhammadem Nagibem jako prezydentem
  • 1956 - Zastąpienie Nagiba przez pułkownika Gamala Abdel Nasera. Ogłoszenie przez Nasera nacjonalizacji Kanału Sueskiego; zaatakowanie Egiptu przez Wielką Brytanię, Francję i Izrael; zawarcie porozumienia o zawieszeniu broni w wyniku interwencji USA
  • 1958 - Krótkotrwałe połączenie się Egiptu i Syrii i utworzenie Zjednoczonej Republiki Arabskiej (ZRA). Niepowodzenie późniejszych prób utworzenia federacji Egiptu, Syrii i Iraku.
  • 1967 - Wojna sześciodniowa z Izraelem, zakończona porażką Egiptu i wprowadzeniem przez Izrael okupacji Synaju i Strefy Gazy
  • 1970 - Nagła śmierć Nasera; jego następcą zostaje Anwar es-Sadat
  • 1973 - Podjęcie próby odzyskania utraconego na rzecz Izraela terytorium prowadzi do wznowienia walk; zawarcie zawieszenia broni w następstwie mediacji sekretarza stanu USA Henry,ego Kissingera
  • 1977 - Potępienie Sadata przez arabskich sąsiadów Egiptu za złożenie wizyty w Izraelu i wygłoszenie przemówienia w tamtejszym parlamencie
  • 1978-79 - Rozmowy, prowadzone w Camp David (USA) doprowadzają do zawarcia traktatu pomiędzy Egiptem i Izraelem; zawieszenie członkostwa Egiptu w Lidze Państw Arabskich
  • 1981 - Zamordowanie Sadata; jego następcą zostaje Hosni Mubarak
  • 1983 - Poprawa stosunków między Egiptem i światem arabskim; jedynie Syria i Libia utrzymują bojkot handlowy
  • 1984 - Zwycięstwo partii Mubaraka (Partia Narodowo-Demokratyczna) w wyborach do Zgromadzenia Narodowego
  • 1987 - Reelekcja Mubaraka; odwieszenie członkostwa Egiptu w Lidze Państw Arabskich
  • 1989 - Poprawa stosunków z Libią; wznowienie stosunków dyplomatycznych z Syrią i zaproponowanie przez Mubaraka planu pokojowego
  • 1990 - Wsukces rządzącej Partii Narodowo-Demokratycznej w wyborach powszechnych
  • 1991 - Udział Egiptu po stronie USA w wojnie w Zatoce Perskiej. Egipt odgrywa szczególnie ważną rolę na konferencji pokojowej w Hiszpanii poświęconej Bliskiemu Wschodowi
  • 1992 - Wybuch gwałtownych walk pomiędzy muzułmanami i chrześcijanami
  • 1993 - Eskalacja działań bojowników islamskich mająca na celu doprowadzenie do destabilizacji rządów; zaprzysiężenie Mubaraka na trzecią kadencję
  • 1996 - Premierem zostaje Kamal Ahmed Ganzouri
  • 1997 - Terrorystyczny zamach na turystów w Luksorze, w wyniku którego zginęło 58 osób
  • 1998 - Premierem zostaje Atif Abaid
  • 1999 - Reelekcja Mubaraka na 4. kadencję, premierem zostaje Atef Muhammad Ebeid
  • 2003 - Szczyt arabsko-amerykański w Szarm asz-Szajch
  • 2004 - Na czele rządu staje Ahmed Nazif
  • 2005 - Reelekcja prezydenta Mubaraka

  • Warunki naturalne

    Egipt jest krajem o urozmaiconej rzeźbie terenu. Połowę granic państwa stanowią wybrzeża morskie. Morze Śródziemne (na północy) jest oddzielone od Zatoki Sueskiej Morza Czerwonego wąskim pasem lądu, który jednocześnie stanowi pomost łączący Afrykę i Azję. Wybrzeża Morza Śródziemnego sąsiadują bezpośrednio z terenami pustynnymi. Dominują pustynie kamieniste, żwirowe i solniska. Krajobraz jest urozmaicony dolinami licznych cieków okresowych, zwanych wadi, które dostarczają na obszary pustyń materiału żwirowego i piaszczystego. Jest on następnie modelowany przez wiatr i zmiany temperatury. Brzeg Morza Czerwonego ma charakter górzysty, co wynika z genezy tego basenu. Egipt jest przecięty przez dolinę Nilu, najdłuższej rzeki świata. Na terenie kraju nie jest ona zasilana żadnym stałym dopływem, przez co jej dolina jest wąska i dopiero przy ujściu tworzy rozległą deltę.


    Klimat

    Zmienia się pasami z północy na południe. Na wybrzeżu śródziemnomorskim panuje klimat podzwrotnikowy, a na pozostałym obszarze zwrotnikowy. Temperatury zimą wahają się od 5 do 22 stopni Celsjusza, a latem na południu kraju sięgają 41, a lokalnie nawet 50 stopni Celsjusza. Charakterystyczną cehcą terenów pustynnych są duże dobowe amplitudy temperatur. Podczas gdy w ciągu dnia piasek nagrzewa się do kilkudziesięciu stopni, w nocy nierzadko notuje się przymrozki. Opady na północy wynoszą 50-190 mm rocznie, a przy granicy z Sudanem występują nieregularnie, co kilka lat. Swoistym zjawiskiem jest silny, gorący wiatr, zwany chamsin, wiejący wiosną od strony pustyni i wywołujący uciążliwe burze pyłowe.


    Gospodarka

    Jedną z głównych dziedzin egipskiej gospodarki jest rybołówstwo oraz rybactwo śródlądowe. Ich podstawą są łowiska sardynek w Zatoce Sueskiej. Podstawowymi uprawami są: bawełna (najwyższej na świecie jakości), trzcina cukrowa, kukurydza, ryżm, pszenica, daktyle i pomidory. Jednak pomimo intensywnego nawadniania i nawożenia Egipt nie jest w stanie wyżywić wszystkich swoich mieszkańców, co wymusza import żywności. Duże znaczenie, szczególnie poza doliną Nilu, ma pasterstwo oraz hodowla osłów, kóz i wielbłądów. Najważniejsze gałęzie przemysłu to włókiennictwo, wykorzystujące przede wszystkim miejscowe plantacje bawełny, oraz wydobycie gazu ziemnego, ropy naftowej i fosforytów. Przemysł wydobywyczy nie jest jednak tak rozwinięty jak w sąsiednich krajach arabskich, z którymi Egipt nie może konkurować. Złoża nie są tutaj tak bogate, jak w Zatoce Perskiej czy w Libii, stąd ujemny bilans płatniczy Egiptu w handlu zagranicznym i wciąż rosnące zadłużenie. Sytuację ekonomiczną kraju ratują zyski z turystyki – w ciągu roku Egipt odwiedza 3,5 mln turystów, głównie z Ameryki Północnej, Bliskiego Wschodu i Europy Zachodniej



    Zostań sponsorem
    Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu
    Jest nas już 1280 | online: 0