Państwa Afryki
państwa Afryki, flaga Republiki Południowej Afryki państwa Afryki, mapa Republiki Południowej Afryki

REPUBLIKA POŁUDNIOWEJ AFRYKI


Republika Południowej Afryki - państwo na południowych krańcach Afryki, graniczy od północy z Namibią, Botswaną i Zimbabwe, a od północnego wschodu z Mozambikiem i Suazi.


Podstawowe informacje

Powierzchnia - 1 219 912 km2
Ludność - 48 783 000
Gęstość zaludnienia - 40 osób/km2
Języki urzędowe - afrikaans, angielski, kosa, ndebele, pedi, soto, suazi, tsongo, tswana, venda, zulu
Stolica - Pretoria
Jednostka monetarna - rand


Ustrój polityczny

W 1993 rząd RPA i Afrykański Kongres Narodowy uzgodniły tymczasową konstytucję, która została przyjęta przez Tymczasową Radę Wykonawczą i weszła w życie po pierwszych wielorasowych wyborach w kwietniu 1994. Zakłada ona istnienie 400-osobowego Zgromadzenia Narodowego, wybieranego w wyborach powszechnych z partyjnych list krajowych i regionalnych, oraz Senatu - jego 90 członków jest wybieranych pośrednio przez zgromadzenia prowincjonalne. Prezydenta wybiera Zgromadzenie Narodowe. Mianuje on pierwszego wiceprezydenta spośród przedstawicieli partii większościowej w Zgromadzeniu Narodowym, który działa jako premier, oraz drugiego wiceprezydenta z drugiej co do wielkości reprezentacji partii. Obie nominacje podlegają zatwierdzeniu przez Zgromadzenie Narodowe.


Historia

  • 1497 - Vasco da Gama dotarł do wybrzeży Natalu
  • 1652 - Kompania Wschodnioindyjska założyła Kapsztad jako port dla statków zawijających w drodze do Indii
  • 1795 - Zdobycie Kraju Przylądkowego przez Brytyjczyków
  • 1836 - Osadnicy holenderscy (Burowie) zakładają Transwal, Oranię i Natal
  • 1880-81 - Pierwsza wojna burska
  • 1899-1902 - Druga wojna burska, wygrana przez Wielką Brytanię
  • 1910 - Utworzenie Związku Południowej Afryki z 4 republik (Kraj Przylądkowy, Natal, Orania, Transwal)
  • 1912 - Powstanie Południowoafrykańskiego Tubylczego Kongresu Narodowego - od 1923 Afrykański Kongres Narodowy (ANC)
  • 1931 - Ogłoszenie niepodległości Związku Południowej Afryki
  • 1948 - Zapoczątkowanie systemu dyskryminacji rasowej (apartheid)
  • 1961 - Proklamowanie Republiki Południowej Afryki
  • 1962 - Uwięzienie Nelsona Mandeli, przywódcy ANC
  • 1964 - Skazanie N. Mandeli i 7 innych działaczy ANC na śmierć (karę zamieniono na dożywotnie więzienie)
  • 1976 - Krwawe stłumienie przez policję i wojsko antyrządowych wystąpień czarnych Afrykanów (m.in. masakra w Soweto)
  • 1984 - Uchwalenie nowej konstytucji, przyznającej prawa polityczne ludności kolorowej
  • 1989 - Prezydentem zostaje F. de Klerk; następuje stopniowa likwidacja apartheidu
  • 1990 - Zwolnienie z więzienia N. Mandeli i zalegalizowanie ANC
  • 1991 - Zniesienie ustawodawstwa apartheidu
  • 1993 - Pokojowa Nagroda Nobla dla N. Mandeli i F. de Klerka
  • 1994 - Zwycięstwo ANC w pierwszych demokratycznych wyborach i wybór N. Mandeli na prezydenta
  • 1999 - Ponowne zwycięstwo ANC w wyborach parlamentarnych. Thabo Mbeki zostaje nowym prezydentem
  • 2000 - Wybory lokalne wygrywa rządzący ANC
  • 2002 - Seria zamachów bombowych w Soweto
  • 2004 - Wybory wygrywa ANC; T. Mbeki ponownie zostaje prezydentem
  • 2009 - Wybory ponownie wygrywa ANC; nowym prezydentem kraju zostaje Jacob Zuma

  • Warunki naturalne

    Przeważającą część obszaru RPA zajmuje rozległy płaskowyż wznoszący się stopniowo ku wschodowi i południowi od 300 do 800 m n.p.m. do 1200-2000 m n.p.m. Na jego południowych krańcach ciągną się równoleżnikowo ułożone łańcuchy Gór Przylądkowych: Góry Czarne i Góry Długie. Wschodnią krawędź płaskowyżu ograniczają Góy Smocze o wysokości sięgającej do 3408 m n.p.m. (Njesuthi - najwyższy szczyt kraju). Niewielkie obszary nizinne występują tylko w pasie nadbrzeżnym; wybrzeża są słabo rozczłonkowane, często górzyste, z niewielką liczbą zatok. Główną rzekę Oranje cechują silne wahania wodostanów. W dolnym biegu podczas pory suchej wysycha ona prawie całkowicie. W zachodniej i północno-zachodniej części kraju występują rzeki okresowe, zwane rivierami oraz słone jeziora, zwane pan lub vloer.


    Klimat

    W przeważającej części kraju występuje klimat zwrotnikowy kontynentalny, od skrajnie suchego na północnym zachodzie (wpływ zimnego Prądu Benguelskiego) do wilgotnego na wschodnim i południowo-wschodnim wybrzeżu (wpływ ciepłego Prądu Mozambickiego). Wybrzeża południowo-zachodnie charakteryzują się klimatem podzwrotnikowym morskim. Średnia temperatura w najchłodniejszym miesiącu waha się od ok. 14 stopni Celsjusza na zachodzie (sierpień) do 18 stopni Celsjusza na wschodzie (lipiec), a w najcieplejszym miesiącu (styczeń) odpowiednio od 17 do 25-27 stopni Celsjusza. Na wysokości powyżej 1200-1300 m n.p.m. zdarzają się przymrozki. Opady rozkładają się nierównomiernie: największe występują na południowo-wschodnim i wschodnim wybrzeżu (800-1000 mm) i w Górach Smoczych (do 2000 mm), najmniejsze (25-50 mm) - w północno-zachodniej części kraju. Na pozostałym obszarze ich średnia roczna suma wynosi 400-800 mm. Maksimum opadów przypada na okres od września do maja, a w klimacie podzwrotnikowym morskim od kwietnia do września.


    Flora i fauna

    Roślinność RPA charakteryzuje się ogromną różnorodnością. Południową, przybrzeżną część kraju porastają wiecznie zielone lasy twardolistne i twardolistne zarośla krzewiaste podobne do śródziemnomorskiej makii. Na północy rozciągają się suche stepy oraz półpustynie sukuletnowe i krzewinkowe, a na południowym zachodzie - pustynie. Wybrzeża południowo-wschodnie zajmuje wilgotna sawanna, przechodząca miejscami w wiecznie zielone zarośla i lasy podzwrotnikowe. Góry Smocze pokryte są lasami mieszanymi i iglastymi oraz roślinnością alpejską. W świecie roślin RPA charakterystyczne są m.in.: baobab, figowce, akacje, kigelia, pterokarpus i hebanowiec transwalski. Świat zwierząt reprezentują m.in. bawół, słoń, żyrafa, nosorożce afrykański, antylopy, lew, lampart, gepard, hiena, szakal, małpy, krokodyle i struś.


    Gospodarka

    RPA jest najlepiej rozwiniętym krajem Afryki. Należy do najzasobniejszych w surowce mineralne państw świata. Zajmuje 1. miejsce w wydobyciu złota, rud chromu i wanadu, 2. - rud manganu i diamentów jubilerskich, 3. - rud tytanu, 5. - diamentów przemysłowych. Największy udział w wartości produkcji ma przemysł amszynowy i metalowy oraz hutnictwo żelaza i metali kolorowych, przemysł chemiczny, elektroniczny, produkcji samochodów i taboru kolejowego oraz stoczniowy. Rozwinięty jest też przemysł drzewny, papierniczy i poligraficzny. W rejonie dużych miast koncentruje się przemysł spoożwywczy. 30% ludności w wieku produkcyjnym, głównie Murzyni i Afrykanerzy, pracuje w rolnictwie. Ziemie uprawne stanowią 11% powierzchni kraju. Ponad 80% gruntów ornych zajmują farmy Europejczyków (nierzadko liczące ponad 1 ha), które dostarczają większość produkcji rolnej. RPA jest samowystarczalne pod względem wytwarzania podstawowych produktów żywnościowych. Dominują uprawy kukurydzy, pszenicy, owsa i jęczmienia. Na południu kraju rozwinęło się sadownictwo. 67% powierzchni zajmują pastwiska - podstawą rolnictwa jest ekstensywna hodowla owiec, bydła, kóz oraz trzody chlewnej. Duże znaczenie ma rybołówstwo morskie.



    Zostań sponsorem
    Korzystanie z serwisu oznacza akceptację regulaminu
    Jest nas już 1279 | online: 0